C4

Chương 4:

Năm Lý Chiêu mười mười bảy tuổi, vóc dáng con bé đã thanh mảnh như nhành liễu xuân, đôi mắt phượng toát lên vẻ điềm đạm, nề nếp của một thiếu nữ danh môn được dạy dỗ chu đáo.

Lúc này, huynh trưởng ta ở biên thùy lập thêm chiến công, uy nghiêm của Lý phủ ngày càng vững vàng. Cũng vì vậy, ngưỡng cửa vốn từng lạnh lẽo năm xưa nay lại tấp nập những lời ướm hỏi hôn sự. Đám người quyền quý ở Kinh kỳ đã khéo léo quên đi xuất thân của Chiêu nhi ngày trước, chỉ nhìn vào danh nghĩa dưỡng nữ của Lý phủ và quyền thế của vị Bình Tây Tướng quân mà mang thiếp canh đến cửa cầu thân.

Một buổi chiều đông, tuyết bay lất phất ngoài hiên cửa sổ, ta ngồi bên bàn lật xem những bức thư. Chiêu nhi im lặng đứng bên cạnh, tay cầm chiếc ấm gốm nhỏ nhẹ nhàng châm nước sôi vào bình trà, từng động tác đều khoan thai, không một tiếng động thừa thãi.

"Chiêu nhi, phu nhân của phủ Tĩnh Hải Hầu đã đánh tiếng với ta." Ta nhấp một ngụm trà ấm, chậm rãi nói, "Họ muốn hỏi cưới con cho vị Nhị công tử vừa đỗ Thám hoa khoa cử năm nay. Phu nhân Tĩnh Hải Hầu vốn là người hiền hậu, bà ấy hứa sẽ đón con vào cửa đường đường chính chính, không để ai ở Hầu phủ làm khó con."

Chiêu nhi dừng lại động tác châm trà, khẽ rủ hàng mi dài che giấu tâm tư, thanh âm của con bé dịu dàng nhưng vô cùng rành rọt.

"Dì, phủ Tĩnh Hải Hầu đúng là danh môn, Chu nhị công tử cũng là một bậc tài hoa xuất chúng mà bao khuê tú Kinh thành thầm mong ước. Nhưng một mối hôn sự nhìn qua có vẻ hoàn hảo và đầy lòng bao dung như thế, con tự thấy mình không có phúc phận để nhận."

Ta nhướng mày, đặt chén trà xuống bàn phát ra một tiếng động nhỏ: "Ồ? Con cảm thấy Vương nhị công tử không đủ danh vọng, hay là quy củ của Hầu phủ quá mức nghiêm ngặt?"

Chiêu nhi vội vàng chắp tay, cúi người hành lễ một cách cung kính.

"Thưa dì, con không dám có ý nghĩ kiêu ngạo ấy. Con hiểu bản thân mình, mang danh nghĩa là con nuôi Lý phủ, nhưng nửa dòng máu đang chảy trong người con vẫn là của nhà họ Vệ.”

“Phu nhân Tĩnh Hải Hầu nói sẽ không làm khó con, đó là vì bà ấy nể trọng danh tiếng trung thần của tổ phụ Lý gia, kính sợ binh quyền của cậu ở biên thùy. Họ muốn cưới con nuôi Lý phủ để củng cố thế lực trong triều.”

Ta không đáp, chỉ im lặng nhìn đứa trẻ mười mười bảy tuổi đang từng bước bóc tách bức màn nhung của giới thượng lưu Kinh kỳ.

Chiêu nhi khẽ thở dài, thanh âm nhỏ lại nhưng vô cùng rành rọt:

"Vị trí đại phu nhân tương lai của phủ Tĩnh Hải Hầu phải thuộc về một vị tiểu thư mang huyết thống danh gia vọng tộc đời đời trong sạch, để bảo toàn cái gọi là huyết thống của gia tộc họ. Họ cưới con cho Nhị công tử là vừa có được cái danh thông gia với phủ Bình Tây Tướng quân, vừa không phải chịu điều tiếng là rước một đứa trẻ mang xuất thân chắp vá vào Hầu phủ.”

“Dẫu con có gả đi với tư cách là chính thất, thì cái ơn 'không nhắc lại chuyện cũ' của họ thực chất lại là một xiềng xích vô hình nhưng nặng nề nhất. Từ lúc bước chân vào cửa Hầu phủ, con sẽ luôn mang thân phận của một kẻ mang vết nhơ, sống một đời khúm núm, đi đứng nhìn sắc mặt mẹ chồng, nói cười phải dò ý phu quân. Mỗi khi trong phủ có chuyện không may, hay có ai đó ngoài phố buông lời gièm pha, mẹ ruột con sẽ là bia đỡ đạn đầu tiên để người ta mang ra chì chiết.”

“Con sống dưới sự che chở của dì mười hai năm, được dì dạy đọc sách thánh hiền, dạy cách đứng thẳng lưng làm người đoan chính giữa cuộc đời. Nếu con vì danh vọng hư ảo mà tự giam mình vào chiếc lồng son ấy, sống một đời nhẫn nhục để chứng minh mình ‘xứng đáng’ với lòng bao dung của họ, thì chẳng phải con đã phụ công ơn dưỡng dục của dì và Lý phủ rồi sao?"

Lời con bé thốt ra tựa như nhát búa gõ mạnh vào lòng ta. Ta nhìn Chiêu nhi, ký ức mười lăm năm trước bỗng chớp mắt ùa về. Năm mười bảy tuổi, ta cũng từng đứng trước những lời hứa hẹn bao dung như thế từ nhà họ Tiêu, để rồi cuối cùng đổi lại là màn hủy hôn tàn nhẫn khi nhà họ Lý sa sút và cái chết cô độc của Vệ Ánh Nguyệt nơi đất khách quê người. Giới quý tộc Kinh thành chưa bao giờ biết bao dung, họ chỉ biết cân đo đong đếm lợi ích trên một bàn cờ.

Ta thở dài, ánh mắt mềm đi vài phần: "Chiêu nhi, dì hiểu những gì con lo nghĩ. Nhưng thế gian này quy luật từ ngàn đời nay vốn là như vậy. Dẫu nữ tử có tài giỏi, thông minh đến đâu, cuối cùng vẫn phải xuất giá, tìm một tấm chồng để nương nhờ nửa đời sau. Con không muốn gả vào vương công quý tộc, vậy con định tự định đoạt tương lai của mình thế nào? Con định ở vậy suốt đời giống như dì sao?"

Chiêu nhi quỳ xích lại gần ta thêm một bước, đôi bàn tay ấm áp của con bé khẽ chạm vào vạt áo choàng lông của ta, ngước đôi mắt phượng ngập tràn sự thành kính và kiên định lên nhìn ta.

"Dì, con không muốn ở vậy suốt đời khiến dì phải phiền lòng, nhưng con cũng không muốn rời xa Lý phủ. Những năm qua, khi dì giao cho con quản lý điền sản và sổ sách của những cửa hiệu ở Giang Nam, con đã hiểu ra một điều. Đàn ông trên đời có thể phản bội ta vì quyền thế, quy củ thế gian có thể dẫm đạp lên ta vì xuất thân, nhưng tiền bạc và sản nghiệp nằm trong tay thì vĩnh viễn không bao giờ lừa dối ta.”

“Con có thể ở vừa quản lý các cửa tiệm, vừa ở bên dì được không?”

Ta kinh ngạc nhìn con bé: "Con muốn ở lại Lý phủ? Nhưng miệng đời Kinh thành làm sao để yên cho một nữ tử quá lứa lỡ thì không chịu xuất giá?"

Chiêu nhi khẽ mỉm cười, nụ cười của con bé lúc này vô cùng dịu dàng nhưng lại ẩn chứa sự thông suốt.

"Nếu thiên hạ cần một cuộc hôn nhân để thôi bàn tán, con sẽ chọn một vị tú tài có xuất thân bình thường, nhân phẩm đoan chính, chịu ở rể Lý phủ. Người ấy không có thế lực gia tộc chống lưng, sẽ không thể dùng xuất thân của con để làm vũ khí tổn thương con. Người ấy có thể chuyên tâm đèn sách khoa cử, con sẽ làm một người vợ lo việc nhà chu toàn.”

“Con làm như vậy, vừa giữ được sự tự tại cho bản thân, không phải cúi đầu luồn cúi, lại vừa có thể quang minh chính đại phụng dưỡng dì khi dì tuổi già sức yếu. Con muốn dùng cả đời này để chứng minh cho Kinh thành này thấy, phụ nữ nhà họ Lý không cần nương nhờ vào sự bao dung của bất kỳ người đàn ông nào để tồn tại giữa cuộc đời này."

Ta đứng bật dậy, vạt áo bào màu xanh sẫm quét qua mặt sàn đá, chiếc quạt lụa trong tay ta siết chặt đến mức đầu ngón tay trắng bệch.

Ở rể! Đúng là ý nghĩ điên rồ đối với một nữ tử khuê các thời bấy giờ, vậy mà lại được thốt ra từ miệng của một đứa trẻ mười bảy tuổi một cách bình thản, mực thước đến thế. Con bé không hề hét lên đòi quyền bình đẳng, không dùng sự kiêu ngạo phô trương để thách thức quy củ. Nó dùng chính sự khiêm nhường, thấu hiểu điểm yếu của bản thân và lợi thế của gia tộc để vạch ra một nước cờ hoàn hảo nhất. Nó đã biến dòng máu thương nhân vốn bị coi là hạ đẳng thành năng lực có thể thao túng tiền bạc.

Năm mười bảy tuổi, ta chọn cách đóng cửa giữ mình, dùng sự cô độc của một đời nữ tử để thủ thế, bảo vệ danh dự Lý phủ trong những năm tháng sa sút. Còn Chiêu nhi năm mười bảy tuổi, con bé chọn một lối đi chủ động hơn, tàn nhẫn hơn nhưng cũng thấu đạt nhân tình hơn. Nó muốn dùng chính sự nhún nhường để nuốt chửng quy củ, biến đàn ông thành một quân cờ dưới tay mình để bảo toàn sự tự do tuyệt đối.

Ta cúi xuống nhìn Chiêu nhi. Con bé vẫn quỳ ở đó, hơi cúi đầu, hai tay đan chéo đặt trước gối, dáng điệu cung kính như một môn sinh đang chờ đợi lời góp ý. Trong khoảnh khắc ấy, trong lòng ta dâng lên sự tự hào và xúc động mãnh liệt đến mức sống mũi cay xè, nước mắt chực trào ra.

Lưỡi kiếm mà ta mài giũa suốt mười hai năm qua, nay đã thực sự trưởng thành. Nó không cần phải tuốt vỏ sáng loáng để dọa người, nó chỉ cần nằm im trong bao, tỏa ra khí lạnh âm trầm, điềm đạm khiến kẻ địch tự khắc phải lui bước.

"Chiêu nhi." Ta bước tới, chậm rãi nâng vai con bé dậy, bàn tay ta xoa nhẹ lên mái tóc mềm mại của nó, thanh âm khẽ run rẩy vì xúc động, "Con thực sự đã lớn rồi. Suy nghĩ của con chu toàn hơn dì năm xưa rất nhiều."

Chiêu nhi ngước lên nhìn ta, đôi mắt phượng lấp lánh ánh nước, giọng nói nhỏ nhẹ đầy lòng biết ơn: "Đều là nhờ dì dạy dỗ chu đáo. Nếu không có dì và Lý phủ che chở suốt mười hai năm qua, dẫu có thế nào con cũng chỉ là một nắm đất bụi bên đường mà thôi."

Ta quay lại bàn, cầm tờ tấm thiệp phủ của Tĩnh Hải Hầu lên, dứt khoát bỏ vào trong chiếc hộp gỗ nhỏ rồi đóng nắp lại.

"Chu ma ma." Ta hướng ra phía cửa mà gọi.

Cánh cửa phòng trà chậm rãi mở ra mang theo vài bông tuyết lạnh bay vào, Chu ma ma bước vào cúi đầu: "Có lão nô, cô nương có gì sai bảo?"

"Mang cái hộp này trả lại cho người của phủ Tĩnh Hải Hầu.”

Chu ma ma khẽ liếc nhìn Chiêu nhi, thấy nét mặt con bé nhẹ nhõm, thản nhiên như mặt nước mùa thu, bà lập tức hiểu ý, cung kính ôm chiếc hộp gỗ lui ra ngoài.

"Lão nô rõ rồi."

Dường như tiếng gió tuyết ngoài hiên đã bớt phần dữ dội. Ta và Chiêu nhi lại ngồi xuống bên chiếc bàn trà nhỏ, khói trà phổ nhĩ ấm áp tiếp tục bốc hơi nghi ngút, sưởi ấm cả một khoảng không gian tĩnh lặng.

Mạch ngầm duyên phận của đời người vốn đầy rẫy những cạm bẫy, nhưng khi một nữ tử đã học được cách nhìn thấu nhân tình bằng lý trí và sự khiêm nhường, thì giông bão thế gian ngoài kia tự khắc cũng phải dịu lại sau cánh cửa phòng thôi.

***

Kinh thành ba năm qua chứng kiến những cuộc đổi ngôi âm thầm nhưng kinh động.

Phủ Định Quốc Công của nhà họ Tiêu đã hoàn toàn sụp đổ. Vụ án tham ô quân nhu năm xưa bị phanh phui, kéo theo hàng loạt dây rợ đại thần ngã ngựa. Nhà họ Tiêu bị triều đình thu hồi tước hiệu, tịch thu toàn bộ gia sản. Vương phu nhân cả đời sống trong nhung lụa không chịu nổi cảnh sa sút đã u uất t,h,ắ,t c,ổ t,ự t,ử.

Còn nhà họ Vệ đã thối rữa từ bên trong. Thói cờ bạc, nợ nần của Vệ Nhị gia cùng đám con cháu chơi bời lêu lổng đã nướng sạch những gia tài cuối cùng của tổ tiên. Một đêm đông lạnh giá của hai năm trước, Vệ Nhị gia  bị người ta đánh gãy chân vì nợ nần chồng chất, nửa đời sau chỉ có thể lê lết nơi góc chợ, ngửa tay xin ăn từng miếng cơm thừa canh cặn của người qua đường.

Ta ngồi trong thư phòng, bình thản nghe Chu ma ma kể lại những tin tức ấy. Những kẻ sống bám vào sự mục nát và gian trá tự khắc sẽ bị bánh xe thời gian nghiền nát thành tro bụi.

Trái ngược với sự lụi tàn của cựu thần, giờ đây Lý phủ đã trở thành biểu tượng của sự hưng thịnh vững vàng và gia phong mẫu mực tại Kinh kỳ. Nhưng sự vinh hiển ấy không khiến người trong phủ trở nên kiêu ngạo, ngược lại, nếp sống của Lý phủ ngày càng khiêm nhường, kín kẽ.

Năm ngoái, Lý Chiêu tròn mười chín tuổi. Đúng như tâm nguyện của con bé, ta đã lo liệu cho nó một cuộc hôn nhân chu toàn.

Phu quân của Chiêu nhi là một tú tài tên là Chu Tự Ngọc. Là một đứa trẻ mồ côi cha mẹ, gia cảnh nghèo khó nhưng dốc lòng kính chữ, hiền lành, ngay thẳng. Ngày hắn mang theo những rương sách cũ cùng bộ y phục vải thô bước qua ngưỡng cửa Lý phủ, quỳ xuống dập đầu trước trưởng bối, ta đã nghĩ đứa trẻ này không tồi.

Một năm qua, trong phủ vô cùng hòa thuận. Ngày ngày Chu Tự Ngọc giam mình trong thư phòng khổ công đèn sách để chuẩn bị cho kỳ thi mùa xuân. Đối với ta, hắn giữ trọn đạo hiếu của một người con trai, đối với Chiêu nhi, hắn không chỉ là phu quân mà còn là một người bạn tri âm tri kỷ, hết mực nể trọng và nhường nhịn con bé.

Mọi việc lớn nhỏ đối nội đối ngoại trong phủ, từ sổ sách điền sản cho đến việc điều phối mạng lưới giao thương với phương Nam, đều do một tay Chiêu nhi quán xuyến. Con bé hành xử ngày càng thâm trầm, mực thước. Đi đứng nhún nhường, nói năng lễ độ, nhưng từng mệnh lệnh đưa ra đều thấu tình đạt lý, khiến nhóm quản sự, người làm mười mấy cửa hiệu ai nấy đều tâm phục khẩu phục. Kinh thành nhìn vào cuộc hôn nhân ở rể này, từ thái độ dè bỉu mỉa mai, giờ đây đều thán phục gọi một tiếng "Lý đại cô nương".

Đêm rằm tháng Giêng, Kinh thành đón hội Thượng Nguyên năm Chiêu nhi tròn hai mươi tuổi.

Đêm ấy, cả Kinh kỳ rực rỡ như một bức tranh thêu kim tuyến khổng lồ rớt xuống trần gian. Hàng vạn chiếc đèn hoa đăng đủ hình dáng từ hình thỏ ngọc, cá chép cho đến hoa sen ngũ sắc thắp sáng rực rỡ cả hai bờ sông Tần Hoài. Tiếng sáo, tiếng đàn, tiếng cười nói của dòng người dự lễ hội vang lên rộn rã, hòa vào làn gió xuân tươi mát.

Ta và Chiêu nhi đứng trên lầu cao nhất của một tòa nhà bên sông, lặng lẽ nhìn xuống nhân gian náo nhiệt phía dưới.

Giờ đây mái tóc của ta đã điểm những sợi bạc, mặc chiếc áo choàng lông màu xám, tay cầm chiếc lò sưởi nhỏ bằng đồng chạm trổ hoa mai. Nhiều năm về trước, cũng chính tại nơi này, ta đã tận mắt chứng kiến Tiêu Thế tử tự tay cài chiếc trâm ngọc lên tóc Vệ Ánh Nguyệt, mở đầu cho một chuỗi những bi kịch, thù hận và cô độc chiếm trọn thanh xuân của ta. Đêm nay đứng ở đây, ngắm nhìn lại cảnh cũ người xưa, bỗng nhiên cõi lòng ta tĩnh lặng đến lạ. Hóa ra, những hận thù từng khắc sâu vào xương tủy ấy, cuối cùng theo thời gian, cũng chỉ là một giấc mộng nhạt nhòa khi tỉnh giấc.

Bên cạnh ta, Chiêu nhi mặc một bộ váy lụa màu xanh giản dị, mái tóc đen dài được búi theo kiểu tóc của phụ nữ đã có gia đình, cố định bằng chiếc trâm ngọc giản dị mà xinh đẹp.

"Dì ơi, người nhìn kìa." Chiêu nhi khẽ chạm vào tay ta, ngón tay thanh mảnh chỉ về hướng khúc quanh của dòng sông phía dưới.

Từ bóng tối của khúc quanh, một chiếc thuyền nhỏ không mui từ từ chèo lại gần chân toà nhà.

Trên chiếc thuyền ấy không treo những dải lụa lộng lẫy, cũng không đốt pháo hoa rực rỡ như thuyền của đám vương công quý tộc. Trên mạn thuyền và lòng thuyền chỉ xếp đầy những ngọn đèn hoa đăng màu hồng cánh sen dịu nhẹ. Ánh nến lung linh, ấm áp từ hàng trăm cánh hoa giấy ấy soi bóng xuống mặt nước sông Tần Hoài lấp loáng, dập dềnh theo làn sóng nước, lặng lẽ kết thành hai chữ lớn “Bình An” rực rỡ giữa màn đêm.

"Nhiều năm về trước, đêm hội Thượng Nguyên là nơi bắt đầu những nỗi đau của dì."

Chiêu nhi xoay người lại đối diện với ta, đôi mắt phượng  ngập tràn ánh nến lung linh và tình cảm hiếu kính sâu nặng. Thanh âm của con bé nhỏ nhẹ nhưng rành rọt.

"Con không thể quay ngược thời gian để trả lại cho dì những năm tháng thanh xuân đã mất, con cũng không muốn mang những vinh hoa phú quý ồn ào ngoài kia đến để làm phiền lòng người. Đêm nay, con chỉ muốn mượn dòng sông này, mang mùa hoa đèn bình yên nhất đến cho người.”

“Con muốn người biết rằng, từ nay về sau, mỗi một mùa Thượng Nguyên trôi qua, người sẽ không còn phải nhớ đến những vết thương cũ trong quá khứ. Nhà họ Lý có được sự vững vàng như ngày hôm nay, không thể không kẻ đến sự kiên cường của người. Sau này, mỗi một bước đi của con cháu, đều sẽ chỉ mang lại sự an yên và lòng kính trọng dành cho người mà thôi."

Nhìn những ánh nến "Bình An" dập dềnh trên mặt nước rồi lại nhìn vào gương mặt của đứa trẻ trước mặt, một giọt nước mắt ấm áp khẽ từ khóe mắt ta lăn dài trên gò má hao gầy.

Đó không phải là nước mắt của sự tủi hận hay oán trách, mà là giọt nước mắt của sự thanh thản, hoàn toàn buông bỏ những gánh nặng tổn thương đã ghì chặt lấy bờ vai ta suốt nửa đời người.

Vệ Ánh Nguyệt chết đi sau đêm mưa năm ấy, để lại một quá khứ đầy vết xước và một đứa trẻ mang thân phận tội lỗi trong mắt người đời. Ta không dám nghĩ đến một ngày sẽ nuôi dạy con bé nên người. Nhưng rồi đến ngày hôm nay, con bé đã học được cách sống khiêm nhường, biết tiến biết lùi, dùng sự trầm ổn để hóa giải mọi định kiến của cuộc đời. Nó đã biến thành một cây ngô đồng kiêu hãnh đứng vững giữa nhân gian, tự tìm lấy hạnh phúc và sự tự do đích thực cho bản thân mà không cần nương nhờ vào bất kỳ một sự ban ơn nào khác.

Ta khẽ đưa tay lau đi giọt nước mắt nơi khóe mắt, xoay người nắm lấy bàn tay ấm áp của Chiêu nhi. Trên môi ta nở một nụ cười nhẹ nhàng, thanh thản nhất kể từ mười lăm năm qua.

"Đi thôi, Chiêu nhi. Hoa đăng đã ngắm xong, gió sông cũng đã lạnh rồi. Chúng ta về nhà thôi. Có lẽ Tự Ngọc cũng mua bánh xong rồi.”

"Vâng... Người cẩn thận bậc thềm, để con dắt người đi."

(Hết)